Wymiennik żwirowy

Jest to urządzenie do wentylacji budynku, za pomocą którego z niewielkiej głębokości gruntu można pozyskać naturalną, odnawialną energię (ciepła zimą, a chłodu latem). Idea działania urządzenia oparta jest na fakcie istnienia na głębokości 1÷4 m prawie stałej temperatury gruntu w ciągu całego roku. W naszej strefie klimatycznej na tej głębokości temperatura gruntu wynosi ok. +10^oC (+/-1,5^oC). Praktycznie żwir w GWC jest posadowiony bardzo płytko, czasami nawet ponad teren (nad wodami gruntowymi). Jednak dzięki dobrej izolacji termicznej umiejscowionej nad złożem GWC symuluje się jego posadowienie na głębokości 5÷6m pod powierzchnią ziemi.

Wyniki wieloletniej eksploatacji potwierdzają, iż powietrze zewnętrzne przepływając przez złoże żwirowe posadowione na tej głębokości podgrzewa się w szczytach zimowych np. z -20^oC do 0^oC, (czyli o 20^oC), zaś latem ulega ochłodzeniu o ok. 10^oC, np. z +30^oC do +20^oC pozwala to pozyskać całkowite zapotrzebowanie na chłód do celów wentylacyjnych. W zimie, podgrzewając wstępnie powietrze, obniża zużycie opału o 25 do 40% (im cięższa zima, tym więcej).

Poprawia wilgotność świeżego powietrza. W zimie nawilża, podnosząc wilgotność bezwzględną o 1 do 3 g/kg suchego powietrza. Natomiast latem osusza od 3 do 6 g/kg eliminując odczucie duszności powietrza w pomieszczeniach.

Bezpośredni kontakt złoża z otaczającym gruntem powoduje szybką regenerację złoża. Pozwala to zachować niezmienne parametry powietrza na wyjściu z wymiennika w długim okresie czasu. Współczynnik efektywności wymiennika osiąga wartość 1:35 (podczas gdy np. pompa ciepła 1:4).

Cały rok skutecznie filtruje powietrze oczyszczając z bakterii, grzybów i alergenów. Koszty eksploatacji GWC to tylko koszty przesyłu powietrza przez złoże żwirowe a nie jego grzanie lub chłodzenie.

1. Kamień płukany lub łom granitowy o granulacji 60-90 mm
2. Żwir o granulacji 30-50 mm
3. Koryta betonowe
4. Izolacja cieplna grubości 10 cm
5. Rurki zraszające podłoże
6. Kanał do czerpni

Widok wymiennika z góry

Długość wymiennika zależna jest od centrali z jaką ma on współpracować.

• MISTRAL 250 L=3 m
• MISTRAL 400 L=4 m
• MISTRAL 650 L=5 m
• MISTRAL 1100 L=7 m

Wymiennik żwirowy praktycznie zawsze wymaga stosowania wentylatora wspomagającego.

Dobierając rodzaj i wielkość gruntowego wymiennika ciepła do systemu wentylacyjnego należy wiedzieć, że:

1. wymiennik ten znakomicie poprawia pracę systemu zimą, zabezpieczając rekuperator przed zamarzaniem( centrala pracuje w sposób ciągły z maksymalnym odzyskiem ciepła. Jest to zaleta nie do przecenienia, szczególnie w przypadku wymienników wysokosprawnych (np. przeciwprądowych), których realna sprawność podczas silnych mrozów może być niewielka
2. ze względu na znaczne opory przeważnie wymagany jest dodatkowy wentylator wspomagający(najlepiej zasilany z centrali)
3. odpowiednio duży wymiennik zapewnia w upalne dni napływ schłodzonego powietrza tworząc przyjemny mikroklimat w budynku. Szczególnie, gdy upałom towarzyszy duża wilgotność powietrza wymiennik gruntowy dodatkowo osusza powietrze. Jednak w pomieszczeniach o dużym nasłonecznieniu i na poddaszu ilość powietrza "chłodnego" będzie z pewnością niewystarczająca, aby skutecznie obniżyć w nich temperaturę. PRZYKŁAD: dla domu mieszkalnego o kubaturze ok. 500 m³ i średnim nasłonecznieniu (4-6 kW zysków ciepła ) potrzebna jest ilość 1500-1800 ³ powietrza.
4. w okresie letnim centrale wentylacyjne powinny mieć założony wymiennik letni( lub odpowiedni by-pas),
5. Kanały rozprowadzające świeże powietrze powinny być dokładnie izolowane, w szczególności kanały znajdujące się na poddaszu (5-10 cm warstwą wełny)
6. Przepustnice przełączające z czerpni ściennej na gruntową po zamknięciu muszą być szczelne. Błędem jest stosowanie nie uszczelnianych, tanich przepustnic szczególnie, gdy nie ma wentylatora wspomagającego
7. czerpię od wymiennika należy bezwzględnie zabezpieczyć przed owadami i gryzoniami

Niektórzy, rozważając za i przeciw posiadania wymiennika, zadają sobie jeszcze pytanie "Wymiennik owszem dobra rzecz, ale co z radonem ?"
Otóż radon w ilościach przekraczających określone progi normowe występuje tylko w kilku rejonach Polski. Podobnie jak w innych państwach, również i w Polsce określono stężenia radonu mieszkaniowego, które nie powinny być przekraczane. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki zarządził ("Monitor Polski" nr 35 z 26 lipca 1995 roku. póz. 419), że dla budynków starych oraz tych, które powstaną przed 1 stycznia 1998 roku dopuszcza się 400 Bq/m3, a dla wybudowanych po roku 1998 już tylko 200. Oznaczenia stężenia radonu w mieszkaniach można wykonać rutynowymi dozymetrami przesyłanymi do zainteresowanych, a następnie interpretowanymi w odpowiednich laboratoriach (wszystko listownie, bez konieczności wizyty w mieszkaniu). Badania takie wykonuje odpłatnie m.in Państwowy Instytut Higieny w Warszawie, Zakład Ochrony Radiologicznej i Radiobiologii, ul. Chocimska 24, 00-791 Warszawa. Wszystkim zainteresowanym problematyką radonu polecam artykuł z gazety "Wiedza i Życie"